Vier productiehuizen bouwen samen aan een cultureel ecosysteem over de Nederlands-Duitse grens.
Hoewel de Nederlands-Duitse grens op de kaart maar een dunne lijn is, vormt zij in de podiumkunsten nog altijd een duidelijke scheidslijn. Makers, productiehuizen en organisaties ontmoeten elkaar minder vanzelfsprekend dan je misschien zou verwachten. Met CORE willen vier productiehuizen daar verandering in brengen. Niet als eenmalige uitwisseling, maar door te bouwen aan een duurzaam cultureel ecosysteem waarin samenwerking over de grens vanzelfsprekend wordt.
CORE (Corridor for Regional Exchange in the Arts) brengt TAR, Grand Theatre Groningen, Theater im Pumpenhaus Münster en FFT Düsseldorf de komende drie jaar samen. Het initiatief voor het project ligt bij TAR, dat ook als leadpartner optreedt. Met steun van het Europese Interreg-programma bouwen de vier productiehuizen aan een culturele brug over de Nederlands-Duitse grens.
De komende drie jaar wordt er gereisd, meegekeken, gemaakt en geleerd. Makers trekken de grens over voor residenties en workshops, ontwikkelen nieuw werk en ontmoeten elkaar tijdens werkbezoeken. Ondertussen kijken ook de medewerkers van de vier huizen bij elkaar in de keuken. Zo delen ze kennis en ontdekken ze hoe hun collega’s aan de andere kant van de grens werken. Met een looptijd van drie jaar, vier unieke productiehuizen, 24 nieuwe coproducties, 92 publieke evenementen en een beoogd bereik van 8.000 bezoekers is CORE een van de meest ambitieuze grensoverschrijdende samenwerkingen in de podiumkunsten – met als doel een duurzaam internationaal netwerk dat ook na afloop van het project blijft voortbestaan.
Voor CORE zochten de initiatiefnemers bewust naar vier huizen met een vergelijkbare rol. Naast het presenteren van voorstellingen begeleiden ze allemaal makers in de ontwikkeling van nieuw werk. Ze bieden ruimte voor onderzoek en experiment en investeren in de ontwikkeling van nieuwe podiumkunst. ‘We zochten huizen met wie we een gesprek kunnen voeren over onze ontwikkeltaak,’ vertelt Job Rietvelt, projectleider vanuit leadpartner TAR. ‘We voeren gesprekken over de toekomstige theatermaker en wat talentontwikkeling betekent anno nu, en vooral in de toekomst.’
Deze gesprekken krijgen op allerlei manieren vorm. Makers krijgen tijdens residenties, workshops en labs de ruimte om te onderzoeken, nieuw werk te ontwikkelen, inspiratie op te doen en nieuwe makers en praktijken te leren kennen. Ze krijgen niet alleen de ruimte om te werken, maar ook artistieke, technische en productionele begeleiding vanuit een partnerhuis over de grens. Elke activiteit heeft een verplichte crossborder-koppeling: het ontvangende huis begeleidt, een partner over de grens haakt aan als sparring house via bezoeken en dramaturgische spiegeling. ‘Je krijgt een ander oog op je werk,’ zegt Job. ‘Er worden vragen gesteld die nog niet eerder zijn gesteld, juist omdat je in een andere context werkt. In Duitsland krijgen makers scherpe ogen (veelal van een aantal huisdramaturgen) op hun concept. Vice-versa is het Arnhems publiek vooral bereid om hun mening te delen over wat zij van een in Duitsland wonende maker vonden.’
Ook de productiehuizen zelf leren van elkaar. Tijdens house swaps, kennislabs en stages lopen programmeurs, producenten, marketeers en directies met elkaar mee en delen ze kennis en ervaringen. ‘Als het over internationalisering gaat, reizen meestal alleen makers en artistiek leiders,’ zegt Job. ‘Maar juist voor de ontwikkeling van productiehuizen is het interessant als ook de mensen achter de schermen over de grens gaan kijken.’ Door ook op organisatieniveau samen te werken, bouwen de partners aan gedeelde werkwijzen en een netwerk dat ook na afloop van het project kan blijven bestaan.
Op 6 juli 2026 werd de samenwerking officieel afgetrapt in Theater im Pumpenhaus in Münster. Tijdens de bijeenkomst, met artistieke interventies van Merel Severs, in de aanwezigheid van de burgemeester van Münster en 35 vertegenwoordigers van de vier partnerorganisaties, ging een driejarig traject van uitwisseling, samenwerking en gezamenlijke ontwikkeling van start. De ambitie reikt daarbij verder dan de projectperiode. CORE wil een blijvend internationaal ecosysteem creëren waarin de vier productiehuizen ook na afloop van het project blijven samenwerken, kennisdelen en nieuwe coproducties ontwikkelen. Tegelijkertijd vormt het netwerk een basis voor verdere internationalisering, met ruimte voor nieuwe partners en grensoverschrijdende samenwerkingen in de toekomst.
De vier productiehuizen bundelen hun krachten vanuit hun eigen unieke profiel. Theater a/d Rijn (Arnhem, NL) stimuleert experiment en intensieve samenwerking om ruimte te bieden aan meerstemmige toekomstvisies. Grand Theatre (Groningen, NL) investeert als grensverleggend ontwikkelhuis al veertig jaar in uitgesproken, sociaal-politiek betrokken makers en ongehoorde stemmen. Theater im Pumpenhaus (Münster, DE) fungeert als pionier in de Duitse onafhankelijke scene en als belangrijk productiecentrum voor moderne dans, performance en interdisciplinaire projecten. FFT Düsseldorf (DE) ten slotte zet als internationaal productiehuis sterk in op langdurige artistieke netwerken, opkomend talent en een omvangrijk jeugdprogramma. Daarnaast wordt gewerkt met associate partners: RUG, Haus der Niederlande in Münster, Ruhr-Universität Bochum en Museum of Black Futures.